Naslovna strana

Postoje mnoge različite manifestacije otpora… Neke su logične, a neke nisu. Ponekad se zasnivaju na strahu, a ponekad na neznanju ili gluposti. Otpornost ljudskog organizma na bakterije i viruse predstavlja pozitivan faktor, kao i oprez pri isprobavanju novih lekova ili terapija.

Međutim, ako postoji odluka da se ne istraži neki mit ili da se zanemari činjenica koja utiče na tumačenje istorijskih događaja – a koja je važna za razumevanje istine – onda se to može smatrati oblikom intelektualne zatvorenosti.

Pre nekoliko dana posetila sam muzej Muzej Ive Andrića u Beogradu. Opšte je poznato da je Ivo Andrić 1975. godine odlučio da osnuje zadužbinu i oblikuje svoje nasleđe na način koji ne naglašava njegovu zvaničnu povezanost sa knezom Pavlom od Jugoslavije, u vreme kada je bio jugoslovenski ambasador u Berlinu 1939. godine. Bio je prisutan prilikom potpisivanja sporazuma o neutralnosti sa Nemačkom, ali se smatra da je nastojao da se fotografije tog događaja uklone iz javnosti, navodno uz pomoć Milovana Đilasa.

Nakon rata, priključio se novoj vlasti pod vođstvom Josipa Broza Tita i komunista. U takvim okolnostima, bilo je politički i lično važno da umanji ili prikrije veze sa monarhijom i knezom Pavlom.

Danas, pedeset godina po osnivanju Muzeja Ive Andrića, postavlja se pitanje zašto muzejska postavka i dalje ne daje potpunu sliku tog perioda. Posebno nakon rehabilitacije kneza Pavla, posetioci bi mogli očekivati širi istorijski kontekst i otvoreniji prikaz složenih okolnosti u kojima su se donosile odluke.

Fotografija: Ivo Andrić u svom domu (Foto: Stevan Kragujević, izvor: Wikipedia)